"Hoe maken wij in de toekomst baby's?" Aflevering 6: Aarathi Prasad

  • Uitgezonden: 14-10-2012

Voortplanten zonder seks of zelfs zonder dat er een ander mens aan te pas komt. In de toekomst is dat allemaal mogelijk. Wetenschappelijk onderzoek levert steeds meer fascinerende, en soms ook verontrustende inzichten. Biologe Aarathi Prasad schreef er het boek ‘De Maagdelijke Moeder’ over. In Gesprek op 2 vertelt ze over de ultieme solo-ouder die van eigen stamcellen een kind krijgt, kunstmatige baarmoeders waarin embryo’s in negen maanden tot baby groeien en natuurlijk de vraag welke gevolgen dit alles heeft.

Zoom

Voortplanting is één van de meest elementaire onderwerpen van de geschiedenis, vooral omdat we er tot relatief kort geleden zo weinig over wisten. De oude Grieken dachten dat de vrouw slechts een bijrol vervulde bij het krijgen van kinderen. Het complete kind zat tenslotte al in het zaad van de man; de vrouw droeg alleen het kind in haar buik. Antoni van Leeuwenhoek, die aan het einde van de zeventiende eeuw als eerste met zijn microscoop het mannelijk zaad bestudeerde, concludeerde dat het zaadje zich als een parasiet in de vrouw nestelde om daar uit te groeien tot een kind. De hardnekkige ideeën over de rol van de man en die van de vrouw, veranderden in de negentiende eeuw. Het mannelijke zaadje bleek namelijk ook nog een eitje nodig te hebben.

Met deze wetenschap, groeide onze kennis over voorplanting, fertiliteit en conceptie afgelopen decennia explosief. In 1978 werd het eerste ivf-kindje geboren. Vandaag de dag komen relatief veel kinderen dankzij ivf ter wereld, maar in de jaren ’70 van de vorige eeuw was de eerste ‘reageerbuisbaby’ een ongelofelijke gebeurtenis. Sindsdien levert wetenschappelijk onderzoek steeds meer fascinerende, en soms ook verontrustende inzichten.

Half november 2012 veschijnt 'De Maagdelijke Moeder' van Aarathi Prasad's in het Nederlands bij uitgeverij Thomas Rap.

De maagdelijke moeder

Er zijn vrouwelijke dieren die het vermogen hebben om zich zonder man en dus zaadcellen, voort te planten. Toen Aarathi Prasad daar voor het eerst over hoorde, was haar zoektocht naar de maagdelijke moeder geboren.

In haar boek ‘De Maagdelijke Moeder, de geschiedenis en toekomst van de conceptie’, neemt Prasad de lezer aan de hand mee door de voortplantingsgeschiedenis en de manieren waarop we in de toekomst baby’s kunnen maken. Want binnen een jaar of vijftien is het klinisch mogelijk zaad- en eicellen van eigen stamcellen te maken. En dan is de ultieme solo-ouder geboren. Niet eentje die een donor heeft gevonden, maar een die van zijn of haar eigen genetische materiaal een kind heeft gekregen. Het kind komt dus vader- of moederloos ter wereld. Ook voor mannen is dit proces mogelijk, al heeft de wetenschap nog een kleine honderd jaar nodig voor de ontwikkeling van een kunstmatige baarmoeder, zegt Prasad. Alleen al omdat het erg moeilijk blijkt de menselijke placenta na te maken.

Etisch verantwoord?

De vraag is, kan dit zomaar? Verandert deze wetenschap de manier waarop we tegen relaties aankijken? Heeft de vrouw de man straks nog wel nodig, en andersom? En beïnvloedt het ons seksleven? Zeker is in ieder geval dat de mogelijkheden die de voortplantingswetenschap ons in de komende decennia zal geven, net zo ongelofelijk zullen zijn als de eerste ivf baby. Prasad’s onderzoek naar alternatieve mogelijkheden om kinderen te krijgen blijft ze in ieder geval voortzetten, ‘al is het alleen maar om onvruchtbare vrouwen en mannen in de toekomst een keuze te geven.’

Bio

Aarathi Prasad deed als bioloog onderzoek naar genetica en kanker bij het Imperial College in Londen. Sinds enkele jaren publiceert zij in onder meer The Guardian en Wire over wetenschap. Voor Channel 4 presenteerde zij Brave New World with Stephen Hawking, en voor de BBC maakte ze het radioprogramma The Quest for the Virgin Birth.