Over het einde van de middenklasse Saskia Sassen

  • Uitgezonden: 11-11-2012

Sociologe Saskia Sassen verkreeg wereldfaam met haar onderzoek naar globalisering, migratie en wereldsteden. Sassen werd in Nederland geboren, maar groeide op in Argentinië en Italië, studeerde ook in Frankrijk en Amerika. Ze bekleedt posities aan universiteiten in Chicago, New York en Londen en woont ook afwisselend in die steden. Behalve één van de meest invloedrijke denkers is ze ook een van de meest geglobaliseerde personen van onze tijd. Chris Kijne spreekt met haar over de gevolgen van globalisering, sociale uitsluiting en de betekenis van democratie.

Saskia Sassen is verkreeg wereldfaam met haar onderzoek naar globalisering, migratie en wereldsteden. Ze werd in Nederland geboren, groeide op in Argentinië en heeft sindsdien de wereld als woon- en werkplaats. Ze is zelf het voorbeeld van het onderwerp waar ze het meest bekend om staat: globalisering. Haar laatste inzichten tonen aan dat het proces van globalisering steeds meer gepaard gaat met sociale uitsluiting van grote groepen mensen, ook in hoogontwikkelde landen als Nederland. En dat vormt een grote bedreiging voor de democratie zoals wij die kennen.

Het einde van de middenklasse

In haar nieuwste analyse bespreekt ze de wereldwijde massale verdrijving van mensen. Niet alleen vluchtelingen of de allerarmsten, maar ook de middelklasse, kleine winkeliers die verdreven worden door supermarkten, arbeiders die door te zwaar werk ongeschikt worden. Mensen worden verdreven van sociale netwerken, huis en haard, werk. In Gesprek op 2 kondigt ze het einde van de middenklasse aan. Sterker nog; de armen en de rijken gaan de dienst uitmaken.

De natiestaat bestaat niet

Naast een blik op globalisering en het wereldwijde kapitalisme, bespreekt Sassen de rol van Nederland in de wereld en onze democratie. Hoe staat Nederland ervoor in deze tijden van economische crisis, onzekerheid, groeiend nationalisme en Europese macht? Ook benoemt ze het nationalisme dat door globalisering steeds weer nieuw leven wordt ingeblazen, en hoe dat ons nostalgisch doet verlangen naar een natiestaat die ons beschermt. Maar eigenlijk is bescherming door die natiestaat een achterhaald begrip.

De vraag is dan ook; wat is de nieuwe vorm en betekenis van de natiestaat zoals we die kenden? Wat zijn de onvermijdelijke consequenties van de globalisering voor de wereld? Hoe gaan we anticiperen op uitsluiting van groepen mensen? Moet onze democratie op de schop en hoe ziet het alternatief er dan uit? Is democratie eigenlijk een rekbaar begrip, of alleen mogelijk binnen landsgrenzen?

Bio

Saskia Sassen (1949) is hoogleraar Sociologie aan de Columbia University in New York. Ze is sociologe en econome. Van 1980 tot 1990 werd ze gerekend tot de meest beduidende schrijvers over urban development in de sociologie. Sassen bedacht de term wereldstad. Ze deed onderzoek naar de processen van globalisering en migratie van werk en kapitaal en de invloed van moderne communicatiemiddelen daarop. Zo concludeerde Sassen dat de natiestaat zijn invloed op deze ontwikkelingen verliest. Zij heeft zich sindsdien gespecialiseerd in transnationale immigratiestromen waarin zij het fenomeen van de global city beschrijft. Als gevolg van haar boek met de gelijknamige titel (Global City), uit 1991, werd zij al snel een van de meest geciteerde schrijvers over globalisering. Sassens boeken zijn in twaalf talen vertaald en ze is lid van de Club van Rome. Ze is getrouwd met de socioloog Richard Sennett.

Saskia Sassen was in Nederland op uitnodging van het Soeterbeeck Programma voor de Radboud Lecture.