De bekende Amerikaanse terrorismedeskundige Jessica Stern sprak met de gevaarlijkste terroristen ter wereld. Tot ze erachter kwam dat haar fascinatie met gewelddadige mannen alles te maken had met de verkrachting die ze als meisje meemaakte. Er stond Stern niets anders te doen dan – hoe pijnlijk ook – op zoek te gaan naar haar eigen drijfveren, en die van haar verkrachter. Ze schreef er het openhartige boek ‘Ontkenning’ over. Over dit wetenschappelijke experiment dat ze op zichzelf uitvoerde, zoals Stern het zelf noemt, spreekt Chris Kijne met haar.
 

Herhaling: maandag 9 januari om 14.15 uur op Nederland 2

Immuun voor angst
Jessica Stern bestudeerde jaren lang het fenomeen ‘terrorisme’, met als belangrijkste vraag; wat zijn de drijfveren van de terrorist? In onder meer Pakistan, Indonesië en Israël voelde ze de gevaarlijkste terroristen ter wereld aan de tand en bundelde de gesprekken in het boek ‘Terror in the name of God’. De reacties waren lovend, zelfs uit terroristische hoek. Stern werd een gevierd terrorisme deskundige, immuun voor angst. Althans, zo leek het.

Dat mensen zich goed kunnen vergissen in hun eigen verborgen drijfveren, bewijst Stern met haar laatste, openhartige boek, ‘Ontkenning’. Jessica Stern leefde in de veronderstelling dat ze niet bang wás. Maar dat was ze wel, ze wist het alleen niet.

Enkele jaren geleden werd Stern geconfronteerd met een politieagent uit het kleine Amerikaanse dorpje waar ze was opgegroeid, die mogelijk een serieverkrachter uit de jaren ‘70 op het spoor was. Het bleek om dezelfde man te gaan die Stern en haar zusje dertig jaar geleden verkrachtte. Direct na die gruwelijke gebeurtenis deden de zusjes aangifte. Maar door de combinatie van een gebroken gezin waarin niet gepraat werd en de falende politie die de meisjes niet helemaal geloofde, belandde de zaak in een bureaula. Om pas 30 jaar later weer ontdekt te worden.

De politieagent ontdekte bij het anonimiseren van de dossiers 44 overeenkomstige verhalen, waarvan een zeer klein deel aan één man verbonden was. De agent geloofde een serieverkrachter op het spoor te zijn, die alle 44 verkrachtingen of pogingen daartoe, op zijn geweten had. Hij vond een opvallende, weerzinwekkende overeenkomst; alle meisjes en jonge vrouwen verkrachtte hij onder bedreiging van een pistool. Na afloop vertelde hij zijn slachtoffers dat het een klappertjespistool was.

Stern besloot haar medewerking te verlenen aan het onderzoek van de agent, die bang was dat de man wellicht nog leefde. De verkrachter bleek zelfmoord te hebben gepleegd. Maar voor Stern begon het onderzoek toen pas; de zoektocht naar de motieven van deze man. Hoe had zijn leven eruit gezien? Was hij zelf misbruikt? Wie kende hem goed? Met wie had hij een relatie? Had hij kinderen? Wie was er nog meer door hem verkracht?

Ook speelt haar vader een belangrijke rol in het boek. Stern onderwerpt hem aan een confronterend interview waarin ze hem voor het eerst vraagt waarom hij niet naar huis kwam, maar op zakenreis bleef, toen hij hoorde dat zijn dochters verkracht waren door een insluiper.

Stern beschrijft op een allesbehalve sentimentele, ontwapenende, openhartige en rauwe wijze haar ervaringen. Wat het boek zo interessant maakt, zijn naast de gesprekken met betrokkenen, de beschrijvingen van haar eigen gemoedstoestand. Ze reflecteert voortdurend op haar eigen, soms onmogelijke manier van doen. Met humor en zelfspot probeert ze haar eigen drijfveren boven water te krijgen en ontdekt ze dat ze een Posttraumatische stressstoornis heeft. Eén van de redenen dat ze zonder angst te voelen, met de gevaarlijkste terroristen op aarde kon spreken. Sinds het schrijven van haar boek, praat Stern dan ook niet meer met terroristen.

Sinds haar diepgravende onderzoek naar terroristische drijfveren en haar eigen verkrachtingservaring samen kwamen, legde de terrorismedeskundige een verband tussen de twee. Stern betoogt dat het mogelijk is dat vernedering en schaamte tot geweld kunnen leiden. Seksueel misbruik van jonge kinderen schijnt volgens Stern op zeer grote schaal voor te komen in bijvoorbeeld Afghanistan. In Gesprek op 2 vertelt ze Chris Kijne wat de Nederlandse politietrainers, die hier vrijwel zonder twijfel mee in aanraking komen, het beste kunnen doen.