Sinds een jaar is Maurice Glasman, een academicus van eenvoudige arbeidersafkomst, Lord en lid van de Engelse Eerste Kamer vol heren van stand. Labourleider Ed Milliband zette hem daar neer vanwege zijn ideeën voor Blue Labour, een nieuw soort Sociaaldemocratie die teruggrijpt op heel waarden als gemeenschap, familie, geloof en vaderlandsliefde. De spraakmakende partijideoloog spreekt met Chris Kijne over het vernieuwen van de Britse arbeidserspartij. Conservatief, reactionair of juist een briljant idee, waarmee in Nederland ook de PvdA weer kan opklimmen in de peilingen?

De onconventionele, invloedrijke denker Maurice Glasman, ook wel Lord Glasman vanwege zijn plaats in het Engelse huis van afgevaardigden, wil de Engelse arbeiderspartij vernieuwen door terug te gaan naar het Engeland van vóór 1950. Blue Labour noemt hij het. 'Blue’ als reactie op het rood van de rechtse Tories. Maar ook ‘blue’ van ‘the blues’, melancholiek en vol heimwee. Blue Labour staat voor een traditioneel en conservatief socialisme, met als kernwaarden solidariteit en gemeenschapszin. Familie, vrienden, geloof en werk staan weer centraal, met een focus op de lokale, kleinschalige behoeften van mensen.

Want, vindt Glasman, het individualisme van links heeft de echte waarden van Labour naar de achtergrond doen verdwijnen. Het individu moet zijn eigen boontjes maar zien te doppen in de kapitalistische jungle waarin we leven. We zijn het oog voor elkaar verloren. We denken voor onszelf, niet meer mét elkaar. Glasman is er van overtuigd dat de gemeenschappelijke context weer leidend moet worden; de buurthuizen als sociaal bindmiddel, collectieve kinderdagverblijven, oog voor de buren en de medemens.

In 2009 was Glasman nog een academicus met weinig bekendheid. Hij verdiende zo weinig dat hij, zijn vrouw en vier kinderen op één kamer sliepen. In dat jaar overleed Glasman’s moeder. Maurice Glasman was behalve verdrietig, kwaad over de desinteresse van Labour in mensen zoals zijn moeder, een trouwe Labour aanhangster die het oorspronkelijke gedachtegoed van de partij symboliseerde in de opvoeding, werkethos en zorg voor de medemens. In de ogen van Glasman heeft het nieuwe Labour de oorspronkelijke partijideologie verkwanseld en was de partij alle aansluiting met de hard werkende Labour man en vrouw verloren. Er zijn geen leiders meer uit de arbeidersklasse, of uit de enorme groep immigranten in Engeland. En dat terwijl juist Labour de partij is die ‘gewone’ man, belangrijk maakt. Maurice Glasman bedacht een naam voor het nieuwe Labour: Blue Labour, ‘a love poem to his mum’.

Glasman, die zelf uit een immigrantenfamilie komt, wordt ook wel Labours anti immigratie goeroe genoemd. Er wordt uit verschillende hoeken met afgrijzen gereageerd op Glasman’s immigratie ideeën. In Gesprek op 2 reageert hij op een van zijn uitspraken in 2011: ‘Groot-Brittannië is geen voorpost van de VN. De mensen die in dit land wonen moeten we op de eerste plaats zetten. Ook als dat betekent dat immigratie voor een periode volledig gestopt moet worden.’ De vraag die rijst; wat is het verschil tussen Glasman's Blue Labour en de Nederlandse PVV?

Je zou kunnen zeggen dat Glasman's verhaal het perfecte antwoord is op de onzekere tijden; de bescherming van de gemeenschap. Maar wanneer gaat gemeenschapsdenken conflicteren met individualisme? Is het individu überhaupt bereid om de welvaartsstaat op te geven? En is deze crisis het einde van het kapitalisme zoals we dat nu kennen? De onderwerpen die Glasman aanstipt, raken aan rechtse denkbeelden, maar ook met zeer linkse standpunten, zoals die van de SP. Een logische vraag is dus wat Maurice Glasman Nederland zou adviseren?