Als er iemand het verdient een held genoemd te worden dan is het wel Paul Du Chaillu, de allereerste blanke die de donkere binnenlanden van Gabon durfde te betreden en daar een levende gorilla zag. Niemand geloofde zijn verhalen over mensapen toen hij terugkwam. En toen men erachter kwam dat hij een quadroon was (een kwart zwart) en niet 100% blank, werd hij in het racistische Amerika en in Europa helemaal verguisd. Maar zijn boeken werden bestsellers en hij ging terug om het bewijs te leveren voor het bestaan van de gorilla, namelijk door er één te schieten en op te sturen. En het bleef niet alleen bij een gorilla. Paul Du Chaillu schoot en ontdekte uiteindelijk vele, vele vogels, apen en andere beesten in de Afrikaanse jungle.  

Paul Du Chaillu werd waarschijnlijk in 1831 geboren op het eiland Réunion. Maar het kan ook Parijs of Louisiana geweest zijn. In ieder geval werd hij in 1852 Amerikaans staatsburger en stierf hij in 1903 in St. Petersburg. Omdat hij het buitenechtelijke kind van een Franse vader en een gekleurde vrouw was, hield hij zijn afkomst angstvallig geheim, maar op het hoogtepunt van zijn roem werd hij ontmaskerd en werd hij door zijn tegenstanders afgemaakt in de pers.

Du Chaillu groeide op in Libreville, in het West Afrikaanse Gabon, waar zijn vader een handelspost had. Hij ging naar school bij de missionarissen en zag daar zijn eerste gorilla-schedel, meegebracht door een predikant op de missiepost. Nog nooit had iemand een levende gorilla gezien. Gabon was al lang bekend bij de Europeanen, maar niemand durfde het oerwoud in. Er deden wilde verhalen de ronde over lokale stammen die elkaar opaten, over gevaarlijke beesten en dodelijke ziektes. De kans dat je daar zou overleven was klein. Maar Du Chaillu's nieuwsgierigheid was gewekt, hij ging op zoek naar kannibalen, Pygmeeën en het belangrijkste: de gorilla.  

Onderweg kreeg hij het zwaar te verduren. Hij viel ten prooi aan giftige vliegen, werd aangevallen door legers mieren en geveld door tropische ziektes. Het bijgeloof van de lokale bevolking dreef hem soms tot wanhoop en toen hij in een dorp terechtkwam waar ze mensenvlees aten, stierf hij bijna van de honger omdat hij weigerde uit hun potten te eten.  

In het boek " Explorations and Adventures in Equatorial Africa", (1861) schreef hij over zijn avonturen bij de kannibalen en over zijn jacht op de gorilla en dat maakte hem in één klap beroemd. Hij werd overal gevraagd om lezingen te geven. Maar toen de hetze tegen hem begon en hij werd uitgemaakt voor leugenaar en beschuldigd van overdrijving, werd hij snel vergeten.  

Na zijn laatste dramatische reis in het oerwoud van Gabon, waarbij hij alles kwijtraakte en ternauwernood ontsnapte een woedende stam die hem met speren achterna kwam, vertrok hij naar Zweden en Noorwegen om uiteindelijk in Rusland te sterven.

 Tekst: Adelheid Kapteijn